AI-chatbot als zoekmachine geeft je minder informatie
Steeds meer mensen openen een AI-chatbot zodra ze iets willen weten. Ze laten de traditionele zoekmachine links liggen. Volgens Bright kleeft daar een nadeel aan: je krijgt maar een klein deel van alle beschikbare kennis voorgeschoteld.
In het kort
- Een chatbot geeft een antwoord, een zoekmachine geeft een lijst met bronnen.
- Je ziet bij een chatbot alleen wat het model selecteert.
- Wie alleen chatbots gebruikt, mist een groot deel van de gedeelde kennis.
- Bright waarschuwt dat dit op den duur kan leiden tot kennisverval.
Een antwoord in plaats van een lijst
Bij een gewone zoekopdracht krijg je een rij resultaten. Je kiest zelf welke link je aanklikt en welke bron je vertrouwt. Bij een AI-chatbot gebeurt dat filteren vooraf, door het model.
Je ziet dus niet de tien of twintig bronnen die een zoekmachine zou tonen. Je ziet één samengevat antwoord. Volgens Bright is dat een klein deel van wat er eigenlijk te vinden is.
Wat je daardoor mist
Een chatbot vat samen wat het model heeft geleerd of ophaalt. Andere invalshoeken, oudere publicaties of juist heel recente berichten kunnen buiten beeld blijven. Je merkt dat zelf niet, want het antwoord ziet er compleet uit.
Bij een zoekmachine zie je meteen dat er meer meningen en bronnen bestaan. Dat verschil verdwijnt zodra je alleen nog maar chatbots gebruikt.
Kennisverval als risico
Bright koppelt het gebruik van chatbots aan kennisverval. Als veel mensen hun informatie alleen nog via één samengevat antwoord halen, wordt de gedeelde kennisbasis smaller.
Het gaat dus niet alleen om een verkeerd antwoord hier of daar. Het gaat om het structureel missen van informatie die je via een zoekopdracht wel had gevonden.
Wat je zelf kunt doen
Blijf afwisselen. Gebruik een chatbot voor een eerste schets of een snelle uitleg, en pak daarna een zoekmachine erbij voor de bronnen eronder.
Vraag een chatbot ook waar een antwoord vandaan komt. Krijg je geen duidelijke bron, dan is dat een reden om zelf verder te zoeken.
Wat betekent dit voor Nederland?
In Nederland gebruiken steeds meer mensen ChatGPT, Copilot of Gemini in plaats van Google. Voor werk, studie en nieuwsgierigheid lijkt dat sneller. Het risico is dat je minder bronnen ziet dan bij een gewone zoekopdracht. Voor bedrijven die op vindbaarheid leunen, betekent dit dat verkeer via zoekmachines kan wegvallen. Voor wie informatie zoekt, blijft het slim om naast een chatbot ook een zoekmachine te gebruiken. Er is nog niet bekend of dit op lange termijn echt tot minder kennis leidt; Bright noemt het een gevaar, geen bewezen effect.
Wie een chatbot als zoekmachine gebruikt, ziet alleen wat het model er zelf van maakt, en dat is per definitie een selectie en nooit het hele speelveld. Ik kijk voor een oordeel liever naar twaalf tot achttien maanden en jaar-op-jaar, want op een paar dagen zie je alleen ruis en mis je de bronnen die er wel waren. Mijn punt: gebruik dat ding voor het voorwerk, maar blijf zelf meerdere kanten op kijken voordat je iets als waarheid aanneemt.
Veelgestelde vragen
Krijg je van een AI-chatbot minder informatie dan van Google?
Vaak wel. Een chatbot geeft één samengevat antwoord, terwijl een zoekmachine een lijst met bronnen toont waaruit je zelf kunt kiezen.
Wat is kennisverval door AI-chatbots?
Het idee dat mensen minder van de gedeelde kennis meekrijgen als ze alleen nog samengevatte chatbot-antwoorden lezen in plaats van zelf bronnen te bekijken. Bright noemt dit een risico.
Moet ik dan stoppen met ChatGPT als zoekmachine?
Nee, afwisselen is genoeg. Gebruik een chatbot voor een snelle uitleg en een zoekmachine als je de onderliggende bronnen wilt zien.
Lees ook
Tekst en beeld gemaakt met AI op basis van de genoemde bronnen, de take in de stem van Maxim. Hoe dat werkt.