AI-nieuws & uitleg · elke dag
Nieuws

ChatGPT voor wetenschappers: ruim 1.800 onderzoekers aan het woord

16 november 2026 · 1 min lezen

OpenAI heeft onderzoek gepubliceerd naar het gebruik van ChatGPT onder wetenschappers. Meer dan 1.800 onderzoekers deden mee en vertelden hoe de tool in hun dagelijkse werk terechtkomt. Het rapport gaat over werkstromen, ervaren productiviteit en verwachtingen rond nieuwe ontdekkingen.

In het kort

  • Ruim 1.800 wetenschappers deelden hun ervaringen met ChatGPT in onderzoek.
  • Het rapport kijkt naar dagelijkse werkstromen en wat onderzoekers zelf merken van hun productiviteit.
  • Ook verwachtingen over wetenschappelijke ontdekkingen komen aan bod.
  • OpenAI noemt geen bedragen of licentievoorwaarden voor wetenschappelijke instellingen.

Wat OpenAI onderzocht

OpenAI vroeg meer dan 1.800 wetenschappers naar hun gebruik van ChatGPT. Het gaat om een brede groep onderzoekers, niet om één vakgebied of één instelling. De resultaten staan in een rapport met de titel Science at the Frontier.

Drie thema's staan centraal: hoe ChatGPT in het dagelijkse werk terechtkomt, wat onderzoekers zeggen over hun productiviteit en welke verwachtingen ze hebben van de tool voor nieuwe ontdekkingen. OpenAI publiceerde het rapport op 16 november.

Dagelijks werk en productiviteit

Veel wetenschappers gebruiken ChatGPT volgens OpenAI als hulpmiddel bij terugkerende taken in hun werkdag. Denk aan het ordenen van informatie, het schrijven van teksten en het voorbereiden van werk. Hoe vaak dat gebeurt en in welke mate, maakt het rapport per onderdeel duidelijk.

Onderzoekers koppelen het gebruik aan hun eigen ervaring met productiviteit. Het gaat dus om wat zij zelf rapporteren, niet om een onafhankelijke meting van hun output. OpenAI presenteert die cijfers als bevindingen uit de enquête.

Verwachtingen voor ontdekkingen

Naast het dagelijkse gebruik kijkt het rapport vooruit. Wetenschappers hebben verwachtingen over de rol van ChatGPT bij het vinden van nieuwe inzichten. OpenAI noemt dat verwachtingen voor discovery, oftewel het doen van ontdekkingen.

Hoe concreet die verwachtingen zijn, blijkt uit de antwoorden van de deelnemers. OpenAI geeft in de samenvatting geen lijst van voorspellingen of doorbraken. Duidelijk is wel dat onderzoekers de tool serieus nemen als onderdeel van hun werk.

Wat er nog niet bekend is

OpenAI maakt in de aankondiging niet duidelijk hoeveel wetenschappers ChatGPT dagelijks gebruiken. Ook is niet bekend welke instellingen meededen of hoe de groep is samengesteld. Bedragen, licenties of aparte voorwaarden voor universiteiten noemt OpenAI niet.

Wie wil weten hoe het onderzoek precies is opgezet, moet het volledige rapport lezen. De samenvatting op de site van OpenAI geeft alleen de hoofdlijnen.

Wat betekent dit voor Nederland?

Voor Nederlandse onderzoekers en kennisinstellingen is dit vooral een signaal over hoe collega's wereldwijd met ChatGPT werken. Of jouw universiteit of onderzoeksgroep toegang heeft, hangt af van de afspraken die de instelling zelf met OpenAI maakt. OpenAI noemt in dit rapport geen prijzen in euro's of Europese voorwaarden. Wil je ChatGPT in je onderzoek gebruiken, check dan eerst het databeleid van je instelling. Die bepaalt welke gegevens je in de tool mag invoeren.

M
Maxims take

Ruim 1.800 wetenschappers vertellen hoe ze ChatGPT gebruiken, en dat is precies de groep die je niet moet paaien met mooie cijfers over productiviteit. Ik wil weten hoeveel van hun antwoorden ze zelf nog natrekken voordat er iets de deur uit gaat. Eerlijk meten is meer waard dan een rapport dat zichzelf mooi praat.

Veelgestelde vragen

Hoeveel wetenschappers deden mee aan het onderzoek van OpenAI?

Meer dan 1.800 wetenschappers deden mee. OpenAI noemt ze in het rapport samen als groep en splitst de resultaten niet per vakgebied in de samenvatting.

Wat levert ChatGPT wetenschappers op volgens OpenAI?

Onderzoekers rapporteren vooral effecten op hun dagelijkse werkstromen en op hun eigen productiviteit. Dat zijn ervaringen van deelnemers, geen onafhankelijke metingen.

Is ChatGPT gratis voor Nederlandse onderzoekers?

OpenAI noemt in dit rapport geen prijzen of licenties voor wetenschappers. Wat je betaalt of krijgt, hangt af van je instelling en het abonnement dat je gebruikt.

Lees ook

Tekst en beeld gemaakt met AI op basis van de genoemde bronnen, de take in de stem van Maxim. Hoe dat werkt.