AI-deepfakes in Spanje: PP verspreidt nepvideo's over PSOE
De Spaanse oppositiepartij PP verspreidt AI-video's waarin politici van de socialistische PSOE dingen zeggen die ze nooit hebben gezegd. In de filmpjes worden onder meer een voormalig minister en de vrouw van premier Pedro Sánchez bespot. Het levert veel ophef op in Spanje en raakt een bredere vraag: hoe ga je om met nepvideo's in de politiek?
In het kort
- De PP gebruikt AI-video's om PSOE-politici en de vrouw van Sánchez belachelijk te maken.
- In de filmpjes doen mensen uitspraken die ze niet echt hebben gedaan.
- De nepvideo's zorgen voor veel ophef in Spanje.
- Nederland en de EU werken aan regels voor AI en desinformatie.
Wat er in de video's gebeurt
De video's komen van de Spaanse oppositiepartij PP, meldt Bright. Daarin worden politici van de socialistische PSOE van premier Pedro Sánchez flink bespot. Een voormalig minister en de vrouw van Sánchez doen in de filmpjes uitspraken die ze in het echt nooit hebben gedaan.
Een van de filmpjes bevat de tekst 'links om naar de hoeren te gaan'. Dat maakt de toon duidelijk. Het gaat om nepbeelden die als grap zijn bedoeld, maar die wel echt rondgaan als politiek wapen.
AI-video's als politiek wapen
Deepfakes zijn video's die met AI zijn gemaakt of bewerkt. Iemand lijkt iets te zeggen of te doen, terwijl dat nooit is gebeurd. Met de huidige tools lukt dat steeds overtuigender.
In Spanje zet een grote partij ze nu in om tegenstanders te kleineren. Dat is nieuw in de Spaanse politiek. De video's zijn lastig te weerleggen, want ze verspreiden zich sneller dan een rectificatie.
Waarom dit gevoelig ligt
De video's richten zich op personen, onder wie de vrouw van de premier. Ze raken daarmee ook het privéleven. In Spanje leidt dat tot verontwaardiging bij de PSOE en discussie over de grenzen van politieke spot.
De PP noemt de filmpjes naar verluidt satire. Critici zien ze als onderdeel van een hardere campagne met nepbeelden. Wat de partij precies met de video's wil bereiken, is nog niet volledig duidelijk.
Regels voor AI in Europa
De Europese Unie heeft de AI-verordening, die regels stelt aan AI-systemen. Voor deepfakes geldt onder meer dat ze herkenbaar moeten zijn als nep. Duidelijk is nog niet hoe de Spaanse video's zich tot die regels verhouden.
In Nederland waarschuwt de overheid al langer voor desinformatie rond verkiezingen. Nepvideo's van politici kunnen het vertrouwen in de democratie aantasten. Toezichthouders en platforms hebben nog geen eenduidig antwoord op dit soort campagnes.
Wat betekent dit voor Nederland?
Ook in Nederland kunnen deepfakes van politici opduiken, bijvoorbeeld rond verkiezingen of in lokale campagnes. Herken je een nepvideo, dan helpt het om de bron te checken en niet direct te delen. Voor bedrijven die AI-video's maken, geldt dat ze nepbeelden herkenbaar moeten maken. De Spaanse zaak laat zien hoe snel zo'n filmpje een politiek middel wordt. Wie zelf beelden tegenkomt van een Nederlandse politicus met een opvallende uitspraak, doet er goed aan eerst de originele bron te zoeken.
Nepvideo's van politici zijn gewoon het zoveelste middel om aandacht te kopen, en de partij die ze verspreidt weet donders goed dat niemand de bron checkt. Mijn stelregel bij dit soort beelden: eerst de herkomst zien, dan pas geloven. En wie op basis van één filmpje conclusies trekt over een partij of persoon, snijdt in het wilde weg in iets wat hij niet heeft gemeten.
Veelgestelde vragen
wat zijn ai-deepfakes?
Deepfakes zijn video's of audio die met AI zijn gemaakt. Iemand lijkt iets te zeggen of doen, terwijl dat nooit is gebeurd.
wat doet de pp met deepfakes in spanje?
De Spaanse oppositiepartij PP verspreidt AI-video's waarin PSOE-politici en de vrouw van premier Sánchez belachelijk worden gemaakt.
zijn deepfakes in de eu toegestaan?
De EU stelt regels aan AI-systemen, waaronder herkenbaarheid van deepfakes. Hoe die regels in de Spaanse zaak precies uitpakken, is nog niet duidelijk.
Lees ook
Tekst en beeld gemaakt met AI op basis van de genoemde bronnen, de take in de stem van Maxim. Hoe dat werkt.